درباره ایران (فرهنگی)

كشور بزرگ، بافرهنگ و متمدن ايران، علاوه برطبيعت منحصر به فرد خود، ازجاذبه های بی شمار فرهنگی نيز برخوردار است. صنايع هنرمندانه و زيبای دستی ايران؛ تبلور فرهنگ و روحيه هنرشناسی و هنر دوستی ايرانی است، لباس های رنگارنگ محلی كه هريک دنيايی حرف و سخن دارند، موسيقی و نمايش های ملی و محلی، زبان، خط و ادبيات حاكم بر مناطق مختلف، درمجموع ديدنی های كم نظيری را فراهم نموده و از اين لحاظ نيز ايران را به يكی از متنوع ترين و ديدنی ترين كشورهای فرهنگی جهان تبديل كرده است.
تفاوت آب و هوا در مناطق مختلف ايران، اختلاف محيط طبيعی و فراز و نشیب های تاریخی از دلايل اختلاف فرهنگی در مناطق مختلف كشور است. به عبارت ديگر تأثير طبيعت بر شيوه زندگی، موجب بروز گوناگونی در سبك معماری، شكل بناها، مصالح ساختمانی و تنوع آن ها شده و هر يك از اقوام ساكن در نقاط مختلف ايران با توجه به مواد اوليه موجود در طبيعت و خلاقيت خود به شيوه ای متفاوت در امر مسكن روی آورده اند كه از جمله جاذبه های ايران به شمار می آيند. چنان كه در مناطق كوهستانی ايران، غالباً خانه‌ها در دامنه كوه به شكل طبقه طبقه و مشرف بر يكديگر بنا شده و ديواره‌ها از سنگ و سقف مسطح و گل‌اندود است. نمای بنا به گونه‌ای است كه سقف خانه زيرين، حياط يا ايوان (به اصطلاح قديم مهتابی و اصطلاح امروز تراس) خانه بالايی است. به عنوان نمونه می‌توان از روستاهای مناطق كوهستانی در كردستان ياد كرد.
در دشت ها، به ويژه منطقه كويری و خشك، بناها از خشت خام، سقف ها گنبدی شكل و ديواره‌ها قطور وگاهی بيش از 75 سانتي‌متر است. درمناطق مرطوب و جنگلی باران‌خيز، خانه‌ها اغلب از چوب و با سقف شيب‌دار كه پوشش آن سفال يا تخته است، ساخته مي‌شوند. در نزد ايلات و عشاير كوچنده، نوع رايج مسكن در سردسير (= ييلاق) و گرمسير (= قشلاق) سياه چادر است كه پارچه‌ای است از موی بز موسوم به «دوار» كه با چند تير بلند به نام ديرك يا ديلك افراشته مي‌شود و هيچ شباهتی با انواع ديگر ندارد، ولی از لحاظ كاربرد در زندگی عشاير، دارای همان نقش انواع ديگر مسكن است.
ايرانيان هم چنين از دير باز در خلق هنرمندانه ترين صنايع دستی جهان شهرتی ويژه داشته اند و از اين لحاظ نيز معدن زيباترين و ماهرانه ترين صنايع دستی جهان است. تقريبا در تمام نقاط ايران صنايع دستی وجود دارد. به طور كلی صنعت فرش بافی در طرح ها و نقش های گوناگون در نزد تمامی شهرها و روستاهای ايران وجود دارد ولی بسته به مواد اوليه موجود در منطقه، اقليم، سابقه تاريخي، قدرت ذهنی و خلاقيت و... صنايع خاص محلی نيز وجود دارند. فرش و گليم ايران به سبب طرح، بافت و رنگ ثابت آن، از امتيازات ويژ‌ه‌ای برخوردار است. اين صنعت دستی امروزه، چه به صورت كارگاه های بزرگ و چه خانگی در سطح وسيعی از ايران وجود دارد. زنان كوچ‌نشين در زمان فراغت خود، انواع ساده‌ای از آن به نام «جاجيم» تهيه مي‌كنند كه سبك‌تر و نرم‌تر از گليم است. سه استان اصفهان، خراسان و آذربايجان شرقی به ترتيب، بيش ترين تعداد شاغلان در صنعت قالي، قاليچه و گليم را به خود اختصاص مي‌دهند. قالي‌های بافته شده در روستاها و شهرهای اين استان ها سابقه و كيفيتی ممتاز دارند. اصفهان بهترين و بزرگ ترين قطب صنايع دستی ايران به شمار می آيد كه از شهرت جهانی برخوردار است. صنايع دستی كه توسط عشاير ايران نهيه می شوند با اين كه از نظر كيفيت با صنايع دستی شهرها و روستاها تفاوت دارد ولی روح زندگی متجلی در آن ها سبب شده كه اين صنايع طرفداران داخلی و خارجی زيادی داشته باشند.
صنايع سراميک و كاشی‌سازی، بهترين تجلی خود را در نمای هندسی مساجد و بناهای تاريخی نشان داده‌اند. رنگ و كيفيت سراميک و كاشی ايران از آن چنان مرغوبيتی برخوردار است كه توانسته قرن ها در مقابل شرايط سخت اقليمی وفرسايشی به خوبی دوام يابد. دركنار اين صنعت، بايد از صنايع كوزه‌گري، شيشه‌گری و چرم‌سازی نام برد كه به شكل‌های زيبا و هنرمندانه در طرح های گوناگون به بازار عرضه مي‌شوند. صنايع دستی فلزی و چوبي، مانند محصولات برنجی و مسي، نقره‌ كاري، قلم‌كاري، منبت‌كاري، خاتم‌كاری و ديگر محصولات ظريفی كه ازفلز، چوب و استخوان ساخته مي‌شوند، از سابقه ديرينی در ايران برخوردار هستند. مجموع صنايع دستی ايران به تنهايی يكی از جذاب ترين جاذبه های فرهنگی ايران زمين است. موزه هاو گالری های بزرگ ايران بيش تر در شهرهای بزرگی چون تهران، تبريز، اصفهان، شيراز و مشهد بر پا شده است. به طور كلی موزه های ايران را می توانيم به موزه های هنری، موزه های تاريخی، موزه های تخصصی، موزه های علمی و موزه های فنی و صنعتی تقسيم بندی كنيم. تقريبا در تمام شهرهای بزرگ ايران يک موزه تاريخی وجود دارد و در برخی از شهرهای ديگر چون تهران از تمام انواع موزه ها می توان يافت. هم چنين گالری های خصوصی و عمومی زيادی در سطح شهرهای بزرگ بر پا می شوند كه ديدار از اين گالری ها و موزه ها سبب آشنايی بازديد كنندگان از آثار تاريخی، هنری، فرهنگی، علمی و ... خواهد بود.
منبع : سایت http://www.istta.ir